Kapsam 3 Emisyonlar: Tedarik Zincirinizin Karbon Ayak İzini Neden Artık Görmezden Gelemezsiniz?

Emisyon Kapsamları Nedir?

GHG Protokolü, sera gazı emisyonlarını üç kapsama ayırır:

Kapsam 1 — Doğrudan Emisyonlar

Şirketin sahip olduğu veya kontrol ettiği kaynaklardan doğrudan çıkan emisyonlar (fabrika fırınları, şirket araçları, soğutucu kaçakları).

Kapsam 2 — Enerji Kaynaklı Dolaylı Emisyonlar

Satın alınan elektrik, ısı veya buharın üretimi sırasında oluşan emisyonlar.

Kapsam 3 — Değer Zinciri Emisyonları

Şirketin değer zincirinde yukarı ve aşağı yönde gerçekleşen tüm diğer dolaylı emisyonlar.

Kapsam 3 Neden Bu Kadar Önemli?

Araştırmalar, ortalama bir şirketin toplam karbon ayak izinin %70-90'ının Kapsam 3 emisyonlardan kaynaklandığını göstermektedir. Ancak pek çok şirket hâlâ yalnızca Kapsam 1 ve 2'yi raporlamaktadır.

Neden Zorunlu Hale Geliyor?

→CSRD (AB Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi): 2024'ten itibaren büyük AB şirketleri Kapsam 3'ü raporlayacak. Bu da Türk tedarikçilerin müşterilerinden bu veriyi sağlamasını gerektirecek.

→SBTi (Science Based Targets Initiative): Net sıfır taahhüdü için Kapsam 3 dahil edilmesi zorunludur.

→Finansal Kurumlar: Avrupa bankaları, kredi kararlarında firmaların Kapsam 3 verilerini değerlendirmeye başladı.

Kapsam 3 Nasıl Hesaplanır?

Kapsam 3, 15 kategoriye ayrılır. En önemli olanlar:

Hesaplama yöntemleri:

Harcama tabanlı: Tedarikçi faturasına emission faktörü uygulanır (hızlı ama az hassas)

Ortalama veri yöntemi: Sektör ortalaması emisyon faktörleri kullanılır

Süreç tabanlı: Tedarikçiden doğrudan veri alınır (en doğru)

Tedarikçilerinizden Nasıl Veri Alırsınız?

Bu, Kapsam 3 hesaplamasının en zor kısmıdır. Önerilen yaklaşım:

→Önce spend-tabanlı analiz ile önemli tedarikçileri tespit edin

→En yüksek emisyon katkısı yapan top 20 tedarikçiyi belirleyin

→Bu tedarikçilere standart bir veri toplama formu gönderin (GHG Protocol formatı)

→Tedarikçileri kendi ölçüm sistemlerini kurmaya teşvik edin

KarbonMetrik, tedarikçi portalı aracılığıyla bu veri toplama sürecini otomatikleştirir — tedarikçileriniz verilerini doğrudan platforma girebilir ve blockchain doğrulaması ile kayıt altına alınır.